Efeler Belediyesi araştırma merkezinden ilk bulgu: Aydın’a ilk giren birliğin komutanı Teğmen İbrahim Tekin

Aydın’ın düşman işgalinden kurtuluşunun 104’üncü yıl dönümünde, 7 Eylül 1922 sabahında yaşananlara ilişkin yeni arşiv belgeleri gün yüzüne çıkarıldı. Efeler Belediye Başkanı Anıl Yetişkin’in öncülüğünde kurulan Efeler Belediyesi Batı Anadolu Kuvayı Milliye Araştırma Merkezi, yürüttüğü arşiv taramalarından elde edilen ilk resmi bulguları kamuoyuna duyurdu.

Aydın Adnan Menderes Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Günver Güneş, araştırma merkezinin çalışmaları kapsamında ulaşılan belgelerde, bugüne kadar basılan temel kaynaklarda bulunmayan bilgilerin yer aldığını bildirdi. Güneş, çalışmaların Başkan Anıl Yetişkin’in sağladığı destek ve çalışma ortamıyla sürdürüldüğünü kaydetti.

AYDIN’A İLK GİREN BİRLİĞİN KOMUTANI TEĞMEN İBRAHİM TEKİN

Arşiv belgelerinden elde edilen verilere göre Aydın, 7 Eylül 1922 sabahı saat 08.30 civarında üç ayrı koldan kente ulaşan askeri birlikler tarafından kurtarıldı.

Kente ilk ulaşan birliğe ilişkin bilgileri paylaşan Dr. Öğr. Üyesi Günver Güneş, Çine istikametinden hareket ederek Menderes’i geçen ve Aydın’a ilk giren askeri birliğin Teğmen İbrahim Tekin komutasındaki müfreze olduğunu belirtti.

Güneş, arşiv kayıtlarının Aydın’ın kurtuluşunda şehre ilk ulaşan birliğin komutanının Teğmen İbrahim Tekin olduğunu ortaya koyduğunu ifade etti.

ÜÇ AYRI KOLDAN AYDIN’A GİRDİLER

Güneş, kurtuluş harekâtının diğer iki koluna ilişkin bilgileri de aktardı. Buna göre Nazilli ve Umurlu istikametinden ilerleyen Yüzbaşı Nuri Ural komutasındaki birlik Aytepe bölgesinden, Yedek Teğmen Eyüp Özbay komutasındaki birlik ise Telli Dede bölgesinden kente giriş yaptı.

Belgelerde yer alan veriler, Türk birliklerinin 7 Eylül sabahında farklı güzergâhlardan eş zamanlı ve planlı biçimde Aydın’a ilerlediğini ortaya koydu.

YUNAN BİRLİKLERİ İZMİR İSTİKAMETİNE ÇEKİLDİ

Araştırma kapsamında incelenen belgelerde, işgalci Yunan birliklerinin Aydın’dan ayrılışına ilişkin bilgiler de yer aldı. Türk birliklerinin harekâtı karşısında organize olamayan ve dağınık durumda bulunan yaklaşık 4-5 bin kişilik Yunan birliğinin Germencik ve İncirliova istikametine çekildiği belirtildi.

Yunan birliklerinin buradan Torbalı üzerinden İzmir yönüne doğru kaçtığı bilgisi de arşiv belgeleriyle ortaya konuldu.

EFE VE ZEYBEKLER EMİR-KOMUTA ZİNCİRİNDE HAREKET ETTİ

Dr. Öğr. Üyesi Günver Güneş, Efe ve Zeybeklerin Aydın’ın kurtuluşundaki konumuna ilişkin de bilgi verdi. Güneş, Aralık 1920’den itibaren düzenli orduya katılan Efe ve Zeybeklerin emir-komuta zinciri içerisinde hareket ettiğini vurguladı.

Güneş, Yörük Ali Efe’nin 7 Eylül günü üst komutanlığın talimatıyla Küçük Menderes Havzası’nda kaçan düşman birliklerini takip etmekle görevlendirildiğini belirtti.

Durmuş Ali Efe ve Danişmentli İsmail Efe gibi isimlerin ise Akıncı Müfrezeleri bünyesinde askeri birliklerle koordineli şekilde Aydın’a giriş yaptığını ifade eden Güneş, arşiv belgelerinin kurtuluş harekâtındaki görev dağılımına ilişkin ayrıntıları ortaya çıkardığını kaydetti.

Efeler Belediyesi Batı Anadolu Kuvayı Milliye Araştırma Merkezi, Belediye Başkanı Anıl Yetişkin’in desteğiyle Aydın ve Batı Anadolu’nun Milli Mücadele tarihine ilişkin arşiv çalışmalarını sürdürecek. Merkezin yeni belgeler üzerinden kentin Milli Mücadele dönemine ışık tutacak araştırmalara devam edeceği bildirildi.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI